De onzichtbare kracht die teams maakt of breekt
Vertrouwen. We praten er veel over, maar staan we er wel eens langer bij stil? Tijdens een recent Bisnez atelier stonden wij stil bij dit onderwerp. Waarom lukt het ene team wel om samen te werken en het andere niet? Het antwoord ligt vaak in vertrouwen. Of beter gezegd: het gebrek daaraan.
Wat verstaan we eigenlijk onder vertrouwen?
Wat is vertrouwen nu eigenlijk? Stel deze vraag aan tien verschillende mensen en je krijgt tien verschillende antwoorden. De één zal zeggen: controle, de andere noemt transparantie, weer een ander spreekt over integriteit. Voor de één betekent het veiligheid, voor de ander verbinding, of misschien zelfs wel kwetsbaarheid.
Wanneer vertrouwen tastbaar wordt
Tijdens ons atelier verkenden we deze associaties. Meteen werd duidelijk dat vertrouwen voor iedereen anders is, omdat iedereen het vanuit eigen ervaring en waarden interpreteert. Het werd concreter toen we werden uitgedaagd. Durf je met gesloten ogen naar een muur te rennen en pas te stoppen als een aangewezen collega “stop” roept? Dan wordt het plots heel tastbaar en gaat het over vertrouwen in iemands kunnen én in iemands goede wil.
De drie pijlers van betrouwbaarheid
We leerden dat de beoordeling om de ander te vertrouwen gebeurt op basis van de perceptie van iemands betrouwbaarheid. En die baseren we op competentie, goede wil en integriteit:
- Competentie gaat over vakkennis en vaardigheden. Kan deze persoon doen wat zij zegt te kunnen doen? Heeft hij de ervaring, de kennis, de tools? Denk aan diploma’s en eerdere prestaties.
- Goede wil is subtieler. Heeft hij wel de intentie om zijn best te doen? Staat zij achter de gezamenlijke doelen? Zal hij ook handelen als het even tegenzit? Dit vereist meer observatie en tijd om te beoordelen.
- Integriteit gaat over consistentie tussen woorden en daden. Doet deze persoon wat zij zegt te zullen doen?
Kortom: we vertrouwen iemand als we denken dat diegene het kan, wil én eerlijk handelt.
Waarom vertrouwen altijd een sprong blijft
Daar zit altijd een bepaalde mate van onzekerheid in. Immers, als je de garantie hebt is vertrouwen niet meer nodig. Vertrouwen wordt ook wel beschreven als “de bereidheid om kwetsbaarheid te accepteren op basis van positieve verwachtingen van het gedrag of de intenties van de ander” (Nikolova et al., 2015). Klinkt ingewikkeld, maar komt grofweg neer op: je durft het aan, omdat je goede dingen verwacht. Het is nooit alleen een rationele afweging. Er blijft altijd een sprong in het diepe nodig. Ook al heb je alle informatie verzameld, alle referenties gecheckt en alle competenties beoordeeld, er blijft altijd een stukje onzekerheid over.
Collega’s bij Bisnez ervaren dat opdrachtgevers die sprong toch durven te maken. Zorgvuldigheid in de aanpak, werken vanuit het hart en aandacht voor de mens achter de opdrachtgever dragen daaraan bij. Door op lange termijn perspectief te bieden zien collega’s dat de juiste voedingsbodem voor wederzijds vertrouwen ontstaat.
Vertrouwen bouwen in de praktijk
Maar dan de vertaling naar de praktische handvatten. Hoe bouw je vertrouwen op in jouw team, zonder dat het onoprecht wordt? En hoe zorg je ervoor dat collega’s voor elkaar die sprong in het diepe willen maken? Hier zijn enkele concrete aanpakken:
- Communicatie staat voorop. Praat open en eerlijk met elkaar. Houd informatie niet achter, maar deel wat relevant is. Onduidelijke boodschappen zijn giftig voor vertrouwen.
- Voorspelbaarheid helpt enorm. Mensen vertrouwen anderen die consistent zijn. Als je weet wat je van iemand kunt verwachten, bouw je sneller vertrouwen op.
- Gedeelde doelen creëren een basis. Wanneer iedereen dezelfde kant op wil, ontstaat er een natuurlijke vorm van vertrouwen.
- Tijd is hierin essentieel. Vertrouwen groeit door herhaalde positieve ervaringen; het komt te voet en gaat te paard.
Vertrouwen in een wereld die sneller verandert
In onze digitale tijd wordt vertrouwen alleen maar belangrijker. Teams werken vaker op afstand, zijn meer divers en veranderen sneller. Vertrouwen is wat ervoor zorgt dat we toch effectief kunnen samenwerken. Zeker, het vraagt moed. De moed om kwetsbaar te zijn. De moed om de sprong te wagen, ook al kun je de overkant niet helemaal zien.
Bronvermelding
Nikolova, N., Möllering, G., & Reihlen, M. (2015). Trusting as a ‘leap of faith’: Trust-building practices in client–consultant relationships. Scandinavian Journal of Management, 31(2), 232–245.
